Bazı çocuklar duygularını ifade etmekte, ilişkide güvende hissetmekte, sınırları kabul etmekte ya da kendilerini düzenlemekte zorlanabilir. Bazen bu zorlanmalar dışarıdan davranış problemi gibi görünür. Oysa çocuğun yaşadığı güçlükler çoğu zaman ilişki, güven, duygusal düzenleme ve bağlanma alanlarıyla yakından bağlantılıdır.
Theraplay bu nedenle yalnızca davranışı hedef almaz. Asıl odak, çocuk ile bakım veren arasındaki ilişkiyi güçlendirmektir. Çünkü kalıcı değişimin en güçlü zemininin, çocuk ile yetişkin arasındaki güvenli ve düzenleyici ilişki olduğu kabul edilir.
Theraplay Hangi Alanlara Odaklanır?
Theraplay çalışmaları dört temel ilişki boyutu üzerinden yapılandırılır:
- Yapı: Çocuğun kendini güvende hissetmesi için açık, sakin ve güvenilir bir çerçeve sunulur.
- Bağlılık: Çocuk ile bakım veren arasındaki duygusal yakınlık, ortak neşe ve göz teması desteklenir.
- Besleme: Çocuğun rahatlama, bakım alma, yatışma ve duygusal olarak tutulma ihtiyacına alan açılır.
- Mücadele: Çocuğun yeterlilik duygusunu ve “yapabilirim” hissini destekleyen oyunlar kullanılır.
Theraplay Nasıl Uygulanır?
Theraplay süreci genellikle değerlendirme ile başlar. İlk görüşmede aileden çocuğun gelişim öyküsü, yaşanan güçlükler ve başvuru nedeni hakkında bilgi alınır. Ardından ebeveyn ve çocukla birlikte yapılandırılmış bir etkileşim değerlendirmesi yapılır; bu süreçte sıklıkla Marschak Etkileşim Metodu (MEM) kullanılır.
Standart bir Theraplay seansı genellikle 40-50 dakika sürer. Süreç içinde ebeveynin katılımı giderek artar ve belirli aralıklarla ebeveyn görüşmeleri yapılarak ilerleme değerlendirilir.
Kimler İçin Uygun Olabilir?
- bağlanma ve ilişki güçlükleri
- duygusal düzenleme zorlukları
- kaygı, içe kapanma, çekingenlik
- öfke, dürtüsellik ve davranışsal zorlanmalar
- otizm spektrumundaki çocuklarda ilişki ve sosyal etkileşim desteği
- evlat edinme süreçleri
- ayrılık, kayıp, ihmal veya travma sonrası ilişkisel destek
Theraplay Ebeveyne Ne Kazandırır?
Theraplay yalnızca çocuğa yönelik bir müdahale değildir. Aynı zamanda ebeveynin çocuğunu daha iyi anlamasına ve zor anlarda daha düzenleyici bir şekilde eşlik edebilmesine destek olur. Ebeveynler bu süreçte çoğunlukla çocuğun davranışının altında yatan ihtiyacı fark etmeyi, sınır koyarken ilişkiyi korumayı ve kopukluk sonrasında yeniden bağ kurmayı öğrenir.
Sık Sorulan Sorular
Theraplay bir oyun terapisi midir? Evet. Ancak serbest oyundan çok, yapılandırılmış ve ilişki temelli etkileşimlere dayanan bir oyun ve aile terapisi yaklaşımıdır.
Ebeveyn seanslara katılır mı? Evet. Theraplay’in önemli özelliklerinden biri ebeveynin sürece aktif olarak dahil edilmesidir.
Kaç seans sürer? Süreç çocuğun ve ailenin ihtiyacına göre planlanır. Standart protokolde çoğunlukla 19-28 seanslık bir çerçeveden söz edilmektedir.